پروژه نرمال سازی ناهنجاری ها در نمایش خانگی ورژن جدید کوری !
وبلاگ آفتاب: «کوری» با آغاز انتشار با نمایش مصرف مشروبات الکلی، پرونده نرمال سازی ناهنجاری ها در نمایش خانگی را داغ کرد.
نمایش خانگی در سالیان اخیر بیشتر از هر زمان دیگری به یکی از مهم ترین بسترهای تولید آثار تصویری در کشور تبدیل گشته است؛ بستری که به سبب برخورداری از آزادی عمل بیشتر نسبت به صدا و سیما، از یک سو فرصتهای جدیدی برای روایتهای متفاوت و تجربه های نو در قصه گویی فراهم نموده و از طرفی به کانون خیلی از حاشیه ها، نقدها و چالش های فرهنگی بدل شده است.
در میان انتقادهای عنوان شده، یک گزاره بیشتر از همه تکرار می شود؛ اینکه قسمتی از تولیدات نمایش خانگی، به جای اتکا بر داستانی منسجم، شخصیت پردازی و اصول حرفه ای فیلمنامه نویسی، برای جلب مخاطب به سراغ سکانس های جنجالی و شوک آور رفته اند؛ از نمایش خشونت عریان و روابط خارج از عرف گرفته تا اروتیسم، مصرف دخانیات، مواد مخدر و مشروبات الکلی. منتقدان اعتقاد دارند که تکرار چنین تصاویر و موقعیت هایی، خصوصاً زمانیکه بیشتر از آنکه در خدمت روایت باشند، کارکردی تبلیغاتی و جذب کننده پیدا می کنند، بتدریج مرز میان «بازنمایی آسیب» و «عادی سازی آسیب» را کمرنگ کرده و حساسیت مخاطب نسبت به این ناهنجاری ها را می کاهد.
بر همین اساس، خیلی از سریال های نمایش خانگی در سالیان اخیر با این انتقاد مواجه گشته اند که درحال نرمال سازی خشونت، لمپنیسم، قانون گریزی، روابط خارج از چارچوب های رسمی و سبک زندگی تجملی هستند. در شماری از این آثار، شخصیت های خلافکار و گنده لات ها در جایگاه قهرمان روایت می نشینند، صحنه های قتل، خونریزی و خشونت با صراحت و جزییات بیشتری به تصویر کشیده می شود، مصرف سیگار، مواد مخدر و مشروبات الکلی به رفتاری عادی در زندگی شخصیت ها تبدیل می شود و در کنار همه این ها، سبک زندگی لوکس و پرزرق وبرق هم بعنوان تصویری مطلوب و جذاب به مخاطب عرضه می شود. منتقدان باور دارند تکرار چنین الگوهایی، باآنکه گاه با توجیه واقع گرایی صورت می گیرد، اما در عمل می تواند از مرز بازنمایی واقعیت عبور کرده و به نرمال سازی این رفتارها و سبک زندگی بینجامد.
این انتقادها در حالی توسط برخی رسانه ها و کارشناسان مطرح می شود که قسمتی از تولیدات نمایش خانگی به جای اتکا به داستانی قوی، شخصیت پردازی مؤثر و روایتهای ماندگار، بیش از حد به سکانس های جنجالی و عناصر شوک آور برای جلب مخاطب تکیه کرده اند. از همین رو، هشدارها متوجه سازندگان و سرمایه گذاران این حوزه است؛ چون که تداوم این رویکرد و تبدیل شدن آن به یک الگوی رایج، می تواند بتدریج بر هنجارهای اجتماعی و ارزش های خانوادگی اثرگذار باشد.
این روند پیشتر در آثاری مانند «داریوش»، «نیسان آبی» و «بدنام» هم محل بحث و انتقاد بود؛ آثاری که هرکدام به دلایلی همچون نمایش خشونت، پرداختن به روابط خارج از عرف یا انتشار سکانس های جنجالی، بیشتر از آنکه باکیفیت روایت و وجوه هنری شان شناخته شوند، در فضای رسانه ای با حاشیه ها و واکنش های فراوان همراه شدند. حال با شروع انتشار «کوری»، بار دیگر همان دغدغه ها و نقدها به فضای فرهنگی بازگشته است؛ این که آیا نمایش خانگی همچنان به مسیر استفاده از عناصر جنجالی برای جلب توجه ادامه خواهد داد یا بار دیگر به سوی داستان محوری، روایتهای قوی و تولید آثار ماندگار حرکت خواهدنمود.
«بدنام» بیشتر از آنکه به واسطه روایت، ساختار داستانی و کیفیت هنری اش مورد توجه قرار گیرد، به سبب نحوه پرداختن به روابط دختر و پسر و انتشار گسترده برخی سکانس های خارج از عرف در فضای مجازی خبرساز شد؛ سکانس هایی که بارها بازنشر شدند و در عمل به یکی از مهم ترین عوامل دیده شدن این مجموعه تبدیل شدند.
اکنون «کوری» هم از همان اولین قسمت، وارد فضای مشابهی از حاشیه و توجه رسانه ای شده است؛ با این تفاوت که این دفعه، در کنار محتوای سریال، نحوه انتشار و فرایند عرضه آن هم به یکی از موضوع های مورد بحث تبدیل گشته است.
پیگیری های گزارشگر تسنیم نشان داده است «کوری» بعد از یک وقفه، انتشار خویش را بدون دریافت مجوز ساترا آغاز نموده و اولین قسمت آن شامگاه گذشته انتشار یافته است. این در شرایطی است که طی سالیان اخیر هم نمونه های مختلفی از انتشار آثار بدون طی کامل فرآیندهای قانونی مشاهده شده است؛ موضوعی که منتقدان آنرا قسمتی از یک فضاسازی رسانه ای برای جلب توجه مخاطبان و ایجاد موج خبری پیرامون اثر می دانند. به باور آنان، در تعدادی موارد این روند با همراهی پلت فرم منتشرکننده و گاه با ایفای نقش برخی عوامل تولید دنبال می شود تا قبل از آنکه کیفیت هنری و محتوایی اثر مورد ارزیابی قرار گیرد، نام سریال در فضای رسانه ای مطرح شود.
«کوری» به کارگردانی سجاد پهلوان زاده و تهیه کنندگی کاظم دانشی، در چارچوب یک درام جنایی تولید شده است؛ مجموعه ای که تعدادی از بازیگران شناخته شده همچون عباس جمشیدی فر، امیر جعفری، امیر نوروزی، محسن قصابیان و مریلا زارعی در آن به ایفای نقش پرداخته اند.
روایت سریال از یک مراسم عروسی شروع می شود؛ شبی که مصرف مشروبات الکلی تقلّبی، به مسمومیت و نابینایی شماری از حاضران منجر می شود و مسیر زندگی شخصیت های مختلف را برای همیشه تغییر می دهد. در بین این اتفاق، داستان بازپرسی که همزمان درگیر رسیدگی به پرونده و کوشش برای فراهم کردن مقدمات مهاجرت دخترش است، به یکی از محورهای اصلی روایت تبدیل می شود.
تردیدی نیست که یک اثر واقع گرا (رئال) ناگزیر است قسمتی از واقعیت های تلخ و لطمه های اجتماعی را به تصویر بکشد و نمی توان از سینما و سریال انتظار داشت که مسایل و چالش های جامعه را نادیده بگیرند؛ اما اختلاف نظر دقیقا از همین نقطه شروع می شود. منتقدان باور دارند میان «بازنمایی لطمه های اجتماعی» و «افراط در نمایش آنها» مرزی جدی وجود دارد.
به باور آنان، پرداختن به موضوع هایی مانند مصرف مشروبات الکلی، مواد مخدر، دخانیات، خشونت یا روابط خارج از عرف، زمانی در خدمت روایت و منطق درام قرار می گیرد که ضرورت داستانی داشته باشد؛ اما وقتی این عناصر به مؤلفه های تکرارشونده و ثابت آثار تبدیل شوند و بیشتر از آنکه به عمق بخشی قصه کمک کنند، کارکردی برای ایجاد هیجان و جلب توجه مخاطب پیدا کنند، نگرانی از حرکت نمایش خانگی به سوی نرمال سازی این رفتارها بیشتر می شود.
در کنار این مباحث، مساله انتشار برخی آثار بدون طی کامل فرآیندهای قانونی دریافت مجوز هم همچنان یکی از چالش های مهم شبکه نمایش خانگی به شمار می رود؛ موضوعی که بار دیگر با انتشار «کوری» مورد توجه قرار گرفته و بحث درباره ی ضرورت نظارت و پایبندی به چارچوب های قانونی را پررنگ کرده است.
در نهایت، آن چه درباره ی «کوری» و برخی دیگر از آثار نمایش خانگی مطرح می شود، فقط به نقد یک سریال محدود نیست؛ بلکه نشانه ای از دو دغدغه اساسی درباره ی مسیر آینده این رسانه است. نخست، ضرورت پایبندی پلت فرم ها و تولیدکنندگان به فرآیندهای قانونی دریافت مجوز از مراجع ذی صلاح، خصوصاً ساترا؛ و دوم، این پرسش مهم که آیا تکیه فزاینده بر سکانس های جنجالی، نمایش خشونت، روابط خارج از چارچوب، مصرف مواد و مشروبات الکلی، به بهای کم رنگ شدن خلاقیت در داستان پردازی تمام شده است؟ پاسخ به این پرسش را نه موج های رسانه ای و حاشیه های مقطعی، بلکه کیفیت آثار آینده و میزان مسئولیت پذیری سازندگان در برابر مخاطب و جامعه مشخص خواهدنمود.
منبع: تسنیم
به اجمال، حال با آغاز انتشار کوری، بار دیگر همان دغدغه ها و نقدها به فضای فرهنگی بازگشته است؛ اینکه آیا نمایش خانگی همچنان به مسیر استفاده از عناصر جنجالی برای جلب توجه ادامه خواهد داد یا بار دیگر به سمت داستان محوری، روایتهای قوی و تولید آثار ماندگار حرکت خواهدنمود.
بدنام بیش از آن که بواسطه روایت، ساختار داستانی و کیفیت هنری اش مورد توجه قرار گیرد، به جهت نحوه پرداختن به روابط دختر و پسر و انتشار گسترده برخی سکانس های خارج از عرف در فضای مجازی خبرساز شد؛ سکانس هایی که بارها بازنشر شدند و در عمل به یکی از مهم ترین عوامل دیده شدن این مجموعه تبدیل شدند.
اکنون کوری هم از همان نخستین قسمت، وارد فضای مشابهی از حاشیه و توجه رسانه ای شده است؛ با این تفاوت که این دفعه، در کنار محتوای سریال، نحوه انتشار و پروسه عرضه آن هم به یکی از موضوع های مورد بحث تبدیل گشته است.
پیگیری های گزارشگر تسنیم نشان داده است کوری پس از یک وقفه، انتشار خویش را بدون دریافت مجوز ساترا آغاز نموده و نخستین قسمت آن شامگاه گذشته منتشر شده است. در میان این اتفاق، داستان بازپرسی که هم زمان درگیر رسیدگی به پرونده و تلاش برای فراهم کردن مقدمات مهاجرت دخترش است، به یکی از محورهای اصلی روایت تبدیل می شود.
تردیدی نیست که یک اثر واقع گرا (رئال) ناگزیر است قسمتی از حقیقت های تلخ و لطمه های اجتماعی را به تصویر بکشد و نمی توان از سینما و سریال انتظار داشت که مسائل و چالش های جامعه را نادیده بگیرند؛ اما اختلاف نظر دقیقاً از همین نقطه آغاز می شود. منتقدان باور دارند میان بازنمایی لطمه های اجتماعی و افراط در نمایش آنها مرزی جدی وجود دارد.
به باور آنان، پرداختن به موضوع هایی مانند مصرف مشروبات الکلی، مواد مخدر، دخانیات، خشونت یا روابط خارج از عرف، زمانی در خدمت روایت و منطق درام قرار می گیرد که لزوم داستانی داشته باشد؛ اما وقتی این عناصر به مؤلفه های تکرارشونده و ثابت آثار تبدیل شوند و بیش از آن که به عمق بخشی قصه کمک کنند، کارکردی برای ایجاد هیجان و جلب توجه مخاطب پیدا کنند، نگرانی از حرکت نمایش خانگی به سمت عادی سازی این رفتارها بیشتر می شود.
در کنار این مباحث، مسئله انتشار برخی آثار بدون طی کامل فرآیندهای قانونی دریافت مجوز هم همچنان یکی از چالش های مهم شبکه نمایش خانگی به شمار می رود؛ موضوعی که بار دیگر با انتشار کوری مورد توجه قرار گرفته و بحث درباره ی ی لزوم نظارت و پایبندی به چارچوب های قانونی را پررنگ کرده است.
در نهایت، آنچه درباره ی ی کوری و برخی دیگر از آثار نمایش خانگی مطرح می شود، فقط به نقد یک سریال محدود نیست؛ بلکه نشانه ای از دو دغدغه اساسی درباره ی ی مسیر آینده این رسانه است.
منبع: وبلاگ آفتاب
این مطلب آفتاب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات کابران آفتاب در مورد این مطلب