مردم در خط مقدم دفاع چرا شهید آوینی روایت را از خرمشهر آغاز کرد؟
وبلاگ آفتاب: وبلاگ آفتاب: مرتضی شعبانی کارگردان مستند و تهیه کننده با اشاره به تفاوت جنگ امروز با دوران دفاع مقدس اظهار داشت که در جنگ فعلی، همه مردم درگیر میدان هستند و همین حضور مهم ترین وجه تمایز اینروزها با گذشته است.
مرتضی شعبانی کارگردان و تهیه کننده سینمای مستند در رابطه با تفاوت فضای جنگ امروز با دوران دفاع مقدس اظهار داشت: در جنگ هشت ساله بیشتر با رزمنده هایی مواجه بودیم که می شد از نزدیک آنها را دید و با آنها گفتگو نمود، اما امروز شرایط متفاوت می باشد و همه مردم به شکلی درگیر جنگ هستند. در واقع کل کشور در خط مقدم قرار دارد و این موضوع، تفاوت اصلی جنگ امروز با گذشته است.
وی اضافه کرد: در دوران دفاع مقدس، خاکریزها و شهر های مرزی بیشتر درگیر بودند، اما امروز هر نقطه ای می تواند در معرض صدمه قرار بگیرد. از سوی دیگر، حضور و مشارکت مردم در این شرایط بسیار پررنگ و اثرگذار شده و همین حضور مردمی نقش برجسته ی در مقاومت و ادامه مسیر ایفا می کند و حتی می تواند سرنوشت جنگ را تغییر بدهد.
تهیه کننده مستند «گلوله باران» که سابقه همکاری با شهید آوینی را دارد، افزود: آن زمان می شد با رزمندگان ارتباط برقرار کرد و آنها را از نزدیک دید و با آنها گفتگو نمود، اما هم اکنون داستان متفاوت می باشد و باید بیشتر به امنیت رزمندگان توجه کرد. دسترسی به رزمندگانی که پای لانچرها ایستاده اند کار ساده ای نیست. مستندسازان و فیلمسازان نباید امنیت آنها را برای گرفتن فیلم به خطر بیندازند، صدمه پذیری ای نکار بسیار بالاست.
این مستندساز ضمن اشاره به شباهت های جنگ امروز با دفاع مقدس هشت ساله بیان کرد: ما هیچگاه آغازگر جنگ نبوده ایم و همواره در موضع دفاع قرار داشتیم؛ به این علت چه در جنگ هشت ساله و چه امروز، مفهوم «دفاع مقدس» همچنان معنا دارد. مساله دفاع از کشور، مردم و باورها، مهم ترین نقطه اشتراک این نوبت هاست. اما مفهوم دفاع برای مردم در ۲ جنگ اخیر، پررنگ تر و دوز انگیزه آنها بیشتر شده است.
تهیه کننده فیلم «کویرس وطن کوچک من» افزود: در جنگ رمضان، چهره دشمن واضح تر شد و فاصله بین حق و باطل خیلی روشن تر است. هم اکنون یا باید با اسرائیل و آمریکا بود و یا با ایران؛ یعنی حد وسطی وجود ندارد و نمی توان اعلام بی طرفی کرد. حدودا در هر سه جنگی که کشور ما درگیر آنها شده، بحث حق و باطل وجود داشته و این هم جزو نقطه اشتراکاتی است که این جنگ ها با یکدیگر داشته اند. این ها انگیزه مضاعفی به مردم می دهد که مسیر خویش را روشن کنند.
شعبانی در رابطه با خاطرات و نگاه شهید آوینی به جنگ اظهار داشت: یکی از مهم ترین پرسش ها در رابطه با شهید آوینی اینست که چرا در مجموعه «روایت فتح» بعد از پایان جنگ، سراغ خرمشهرِ آزادشده نرفت، بلکه روایت خویش را از خرمشهرِ سقوط کرده آغاز کرد؛ جایی که در ۴۵ روز مقاومت، در نهایت به اشغال دشمن درآمد. نگاه آوینی این بود که جنگ فقط در پیروزی ها خلاصه نمی شود.
وی افزود: او از نقطه ای شروع کرد که به تعبیر خودش، «نقطه عاشورایی جنگ» بود؛ جایی که رزمندگان با مظلومیت جنگیدند، ایستادند و در نهایت شهر را از دست دادند، اما همین ایستادگی تبدیل به بخش مهمی از حماسه جنگ شد. این نگاه در آثار بعدی شهید آوینی هم ادامه پیدا کرد؛ حتی در روایت هایی که به عملیات هایی مانند فجر مقدماتی می پرداخت، جایی که پیروزی نظامی به مفهوم کلاسیک آن وجود نداشت، اما تکلیف مداری و ایستادگی رزمندگان، اصل روایت بود.
فیلمبردار گروه «روایت فتح» ضمن اشاره به اهمیت این نوع نگاه در مستندسازی اظهار داشت: شهید آوینی به ما یاد داد که برای روایت جنگ، لازم نیست فقط سراغ لحظه های پیروزی برویم. خیلی از قصه های حقیقی جنگ، در دل شکست های ظاهری اما حماسه های عمیق شکل گرفته اند. این نگاه را امروز هم میتوان در نمونه هایی از جنگ های اخیر دید؛ جایی که ایستادگی نیروها، حتی در وضعیت سخت، تبدیل به بخشی از روایت مقاومت می شود. برای آوینی، همین لحظات بود که معنا و حقیقت جنگ را نشان می داد.
این تهیه کننده اظهار داشت: نگاه شهید آوینی یک درس مهم برای مستندسازان است؛ این که گاهی حقیقت جنگ، نه بنابراین نهایی، بلکه در لحظه های ایستادگی، ایمان و انتخاب انسان ها شکل می گیرد. امروز هم در دل اتفاقات تلخ، همین روحیه مقاومت دیده می شود. در بعضی نقاط، مثل مدرسه میناب، جنبه مظلومیت و اندوه جنگ بیشتر خویش را نشان می دهد، اما در کنار آن، روحیه ایستادگی مردم و رزمندگان نیز پررنگ است.
این کارگردان در رابطه با احساس شخصی خود نسبت به آثار جنگی اظهار داشت: در خیلی از لحظات، آن چه در ذهن غالب می شود بیشتر حس حماسه و ایستادگی است تا اندوه. البته در بعضی صحنه ها، بخصوص مواردی مانند شهادت کودکان بی گناه، طبیعتاً بار عاطفی و اندوه بسیار سنگین می شود و نمی توان از آن عبور کرد. این ۲ احساس در کنار هم وجود دارند، هم حماسه و هم تلخی.
شعبانی در آخر در رابطه با نسبت امروز با دوران دفاع مقدس اظهار داشت: دلتنگی برای آن دوران و برای انسان هایی که با نهایت ایثار در کنار یکدیگر می جنگیدند، امری طبیعی است. با این وجود، این روحیه ایثار و مقاومت بشکل های مختلف در زمان امروز نیز ادامه دارد، هرچند شرایط روایت و دسترسی به آن متفاوت و دشوارتر شده است.
مرتضی شعبانی فیلمبردار، مستندساز و تهیه کننده فعال در زمینه سینمای مستند است که از سال ۶۵ با دستیاری فیلمبردار در گروه «روایت فتح» مشغول بکار شد و از چهره های شناخته شده مستندهای مقاومت است.
منبع: مهر به اجمال، اما مفهوم دفاع برای مردم در ۲ جنگ اخیر، پررنگ تر و دوز انگیزه آنها بیشتر شده است.
تهیه کننده فیلم کویرس وطن کوچک من اضافه کرد: در جنگ رمضان، چهره دشمن واضح تر شد و فاصله بین حق و باطل خیلی روشن تر است. حالا یا باید با اسرائیل و آمریکا بود و یا با ایران؛ یعنی حد وسطی وجود ندارد و نمی توان اعلام بی طرفی کرد. این نگاه در آثار بعدی شهید آوینی هم ادامه پیدا کرد؛ حتی در روایت هایی که به عملیات هایی مانند فجر مقدماتی می پرداخت، جایی که پیروزی نظامی به مفهوم کلاسیک آن وجود نداشت، اما تکلیف مداری و ایستادگی رزمندگان، اصل روایت بود.
فیلمبردار گروه روایت فتح ضمن اشاره به اهمیت این نوع نگاه در مستندسازی عنوان کرد: شهید آوینی به ما یاد داد که برای روایت جنگ، لازم نیست فقط سراغ لحظه های پیروزی برویم.
منبع: aftablog.ir
این مطلب آفتاب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات کابران آفتاب در مورد این مطلب